Kısa cevap: Evet, SQL bilmeden ERP raporu almak artık mümkün. Doğal dille çalışan bir asistana sorunuzu sorarsınız; asistan bunu sizin ERP veritabanınıza yönelik bir sorguya çevirir ve sonucu tablo, grafik veya Excel olarak verir. Fora'nın bu işi yapan aracı Fora Kayra AI'dır.
Klasik raporlamanın gerçek maliyeti
Çoğu firmada rapor ihtiyacı şu döngüyle karşılanır: yönetici bir soru sorar → soru IT'ye ya da yazılım firmasına iletilir → bir rapor tasarlanır veya bir sorgu yazılır → rapor birkaç gün sonra gelir → yönetici raporu görünce asıl sormak istediği soruyu hatırlar ve döngü baştan başlar.
Bu döngünün maliyeti raporun kendisi değil, araya giren gecikme. Karar iki gün beklerse veri de iki gün eskiyor. Doğal dille raporlamanın anlamı da tam olarak burada: soruyu soran kişiyle cevabı veren sistem arasındaki aracıyı kaldırmak.
Nasıl çalışıyor?
- Soruyu yazarsınız (veya söylersiniz). "Bu ay en çok satan 20 ürün hangileri?" gibi gündelik bir cümle yeter; sesli komut da desteklenir.
- Asistan soruyu veriye çevirir. Hangi tabloların, hangi tarih aralığının ve hangi ölçünün (ciro mu, adet mi, kâr mı) gerektiğine karar verir.
- Sorgu sizin yetkinizle koşar. Mikro'daki kullanıcı yetkileriniz aynen geçerlidir; yetkiniz olmayan veri cevaba girmez.
- Sonuç sunulur. Tablo, grafik veya Excel çıktısı; üstüne "peki geçen yılın aynı ayı?" diye devam edebilirsiniz.
Belge, rapor ve görsel yükleyip içeriğini analiz ettirmek de mümkün — örneğin elinize gelen bir fiyat listesini ya da bir tabloyu asistana verip yorumlatabilirsiniz.
Hangi sorular pratikte işe yarıyor?
- Satış: "Bu ayın satış performansı geçen aya göre nasıl?" · "Hangi temsilcinin cirosu hedefin altında?"
- Finans: "Tahsilat riski bulunan müşteriler hangileri?" · "Bu ayki ciro ve kârlılık durumumuz nedir?"
- Stok: "Kritik stok seviyesine yaklaşan ürünler neler?" · "Üç aydır hareket görmeyen kalemler hangileri?"
- Cari: "En yüksek bakiyeli ilk 10 müşteri ve vade durumları ne?"
- Satın alma: "Aynı ürünü hangi tedarikçiden daha ucuza aldım?"
Bunların hepsi klasik yöntemle de alınabilir; fark, cevabın bir rapor talebi açmadan gelmesi. Yönetim, satış, muhasebe/finans, depo, satın alma, insan kaynakları ve üretim ekipleri aynı asistanı kendi yetkileri çerçevesinde kullanır.
Yetki ve veri güvenliği
Doğal dille raporlamanın en çok sorulan yeri burası: "herkes her şeyi mi görecek?" Cevap hayır. Fora Kayra AI, Mikro ERP'de tanımlı kullanıcı yetkilendirmelerine uygun çalışır — bir kullanıcı asistan üzerinden de yalnızca zaten görebildiği veriye ulaşır. Yetki mimarisinin mobil taraftaki karşılığını 7 özellik yazısının 6. maddesinde anlattık.
Sınırları: neyi beklememek gerekir
Dürüst olmak gerekirse doğal dille raporlama sihirli bir kutu değil. Üç noktayı baştan bilmek işi kolaylaştırır:
- Veri kalitesi tavanı belirler. Ürün grupları düzensizse, cariler mükerrerse ya da iskonto tanımları tutarsızsa asistan bunu düzeltmez — sadece hızlı gösterir. Bu yüzden ERP tarafındaki tanımları toparlamak, entegrasyon yazısında dediğimiz gibi en kârlı ilk adımdır.
- Soru muğlaksa cevap da muğlaktır. "İyi giden ürünler" gibi bir ifade ölçü içermez; "adet bazında en çok satan" demek sonucu netleştirir.
- Yeni bir soruyu ilk kez sorarken ölçüsünü doğrulayın. Bilinen bir dönemle karşılaştırıp sayının beklediğiniz tanıma karşılık geldiğini bir kez teyit etmek, sonraki tüm kullanımları güvenli hale getirir.
Nereden başlanır?
En hızlı yol, ekiplerin zaten düzenli olarak istediği 5 raporu listeleyip aynı soruları asistana sormak. Cevaplar tutuyorsa o 5 rapor talebi ortadan kalkar; tutmuyorsa elinizde somut bir veri temizliği listesi olur. İki sonuç da kazançtır.